Blog

Stop met die overwerkcultuur!

Jarenlang vond ik overwerken normaal. Wanneer je als beginnende twintiger werkt binnen bedrijven waar een overwerkcultuur heerst wen je daar al snel aan. Het leek ook wel een statusding: als je lange dagen maakte, voelde je jezelf toch wat belangrijker.

Inmiddels – en ik heb het the hard way geleerd – kijk ik heel anders naar structureel overwerken. Het maakt je niet belangrijk. Ik zie het nu eerder als een teken dat je je grenzen niet bewaakt en je eigen welzijn niet genoeg prioriteit geeft. Bovendien geef je je kostbaarste goed weg: je tijd.

kat thuiswerken toetsenbord bureau groen jurk

Work hard, play hard

Mijn eerste ‘grotemensenbaan’ was bij een snel groeiend consultancybedrijf. Ik begon als receptioniste en groeide door tot office manager. In de praktijk betekende het dat ik alles regelde dat niet bij iemand anders’ takenpakket hoorde, zoals het schoonmaken van de koffiemachine, inrichten van het kantoor, notuleren bij vergaderingen en het organiseren van personeelsuitjes.

Er heerste zo’n typische ‘work hard, play hard’ cultuur. Tegenover de volledig betaalde wintersport en luxe etentjes stond dat niemand 8 uur per dag werkte. Als je om 5 uur wegging legde je uit waarom je ‘vroeger’ vertrok. Als je vóór 5 uur de deur uit liep vroegen collega’s lacherig of je de middag vrij had genomen.

Mijn volgende baan was niet anders. Ik werd aangesproken als ik niet stipt om 9 uur aan mijn bureau zat, terwijl het heel normaal werd gevonden als ik daar om 7 uur ’s avonds nog steeds zat.

Output boven aanwezigheid

Het was wennen toen ik bij mijn laatste werkgever aan de slag ging, want daar was veel meer vrijheid en werd vooral gekeken naar je output in plaats van werkuren. Wat een verademing!

En toch bleef ik overwerken. Zelfs als het niet echt nodig was. Ik voelde me bezwaard als ik na een werkdag van 8 uur naar huis ging terwijl andere collega’s er nog zaten.

Het ergste was: stilletjes veroordeelde ik collega’s die wél na een normale werkdag naar huis gingen. Ik had zo’n vertekend beeld van ‘hoe het hoorde’ dat ik onterecht het gevoel kreeg dat niemand zo hard werkte en zo toegewijd was als ik.

Dat is niet bevorderlijk voor je werkplezier kan ik je zeggen!

Overwerken maakt niet productiever

Uit onderzoek blijkt ook nog eens dat teveel overwerken ten koste van je productiviteit gaat. De kans is dus groot dat je in 50 uur per week amper meer werk verzet dan in 40 uur per week.

Pas toen ik overspannen raakte en daarna ging re-integreren lukte het me om de knop om te zetten. Om mijn normale werktijden te werken en alleen langer te blijven als dat écht nodig was. Wat bleek: het was bijna nooit nodig.

“Maar ik heb geen keuze”

Maar hoe zeg je nee tegen overwerken in bijvoorbeeld de zorg of het onderwijs, sectoren met een groot personeelstekort waarin je werk ook nog eens op een heel directe manier impact heeft? Ik snap dat het dan lastiger kan zijn om je aan de afgesproken werktijden te houden.

Toch is structureel meer werken ook hier niet het antwoord. Daarmee probeer je een probleem op te lossen dat niet jouw verantwoordelijkheid is en bovendien veel groter is dan jijzelf. Genoeg rust nemen is zó belangrijk, want als je door structureel overwerken ziek wordt en vervolgens helemaal niet kunt werken is iedereen slechter af.

Het klinkt misschien afgezaagd, maar you can’t pour from an empty cup. Je moet goed voor jezelf zorgen om voor anderen te kunnen zorgen en die anderen zijn ook je leerlingen of patiënten.  

Stop met tijd weggeven aan je baas

Overwerken betekent bot gezegd dat je te weinig salaris krijgt voor het werk dat je doet, of dat je teveel uren maakt voor het salaris dat je krijgt. Tijd is zo onwijs kostbaar en die overwerkuren krijg je nooit meer terug.

In die tijd had je ook een taal kunnen leren, kunnen sporten of wat leuks kunnen doen met je gezin. Dus stop er alsjeblieft mee.

Werk jij in een overwerkcultuur?

Werk jij in een overwerkcultuur? Kijk dan eens wat je kunt doen om die situatie te veranderen. Want structureel overwerken is niet ok. Het belemmert je in je geluk en kan bijdragen aan een burn-out.

Ik denk graag met je mee hierover in een inspiratiesessie (videocall) van 1,5 uur. Mail me als je meer wilt weten!

Schrijf je nu in voor mijn nieuwsbrief en ontvang iedere maand inspiratie, updates, tips en mijn nieuwste podcastafleveringen in je mailbox!